Selecteer een pagina

Wat is Floreat Semper?

Floreat Semper is allereerst een monument voor mijn man Mart, die op 25 maart 2017 overleed. Het staat letterlijk op zijn graf.

Zo was Mart!

Maar Floreat Semper is meer dan dat. Het zijn woorden die na Mart’s dood aan mij zijn blijven kleven en die – vind ik – staan voor iets wezenlijks van wie Mart was; een studentikoze levensgenieter die genoot van een goed, stevig debat met zijn kameraden, die bewondering had voor vakmanschap en die keek naar de mens en niet zijn/haar status of mate van intelligentie of succes. Een man die ging voor inhoud, intelligent was en humor had, een kritisch en onafhankelijk denker die op zondagmiddag met samengeknepen billen op de bank zat bij een spannende wedstrijd van de Formule 1 en het een uitdaging vond om zich aan dingen als houtbewerking of het maken van een pergola in de volkstuin te wagen. Een jurist bij de Raad van State die in het weekend in een oud t-shirt en spijkerbroek door huis en tuin liep en graag spelletjes speelde met zijn vrienden, een open huis en hart had voor de mensen om zich heen en met liefde een goed gesprek voerde over walvissen of dino’s met zijn kleine neefjes of lekker gek zat te doen en op de Wii speelde met het grotere gespuis dat hem ome Mart noemde. Met als laatste ontwikkeling bier drinken met volwassen geworden neefjes.

N.E.M.O.

In 1994, het eerste jaar van zijn studie, richtte Mart met vrienden van de VGSU het Heerendispuut N.E.M.O. op. Een ietwat corporaal aandoende mannenclub waarbij brallen en debatteren hoog in het vaandel staan. Mart en ik kregen geen kinderen, maar ik denk dat je het dispuut N.E.M.O. als zijn natalenschap mag zien. Niet voor niets wilde hij begraven worden met zijn dispuutsdas om (wat zeer grote indruk maakte op het zoontje van een vriendin, die nu ook een mooie das van Mart heeft) en zijn kist moest worden gedragen door dispuutgenoten, zijn vrienden. Ik denk dat deze heren, naast dat ze samen gewoon ongelooflijk veel lol hebben gehad, elkaar gevormd en opgebouwd hebben door de jaren heen. Het mooie aan N.E.M.O. vind ik dat het generatie-overstijgend is gebleken. Oudere leden, die inmiddels een carrière hebben, komen op de reünies de broekies tegen die nu studeren en die ook op de begrafenis kwamen uit respect voor één van de oprichters.

Ikzelf heb aan de zijlijn altijd erg genoten van dit studentikoze gezelschap. Als ze bij ons kwamen, werd ik uiteraard naar boven verbannen waar ik luisterde naar het onverstaanbare gebrom van geamuseerde en nu en dan ook fanatieke herenstemmen, het gelach en zware gezang van het Bibit, hun dispuutlied. Ik genoot ervan dat Mart er zo van genoot en gaf hem met alle liefde de ruimte om naar dispuutbijeenkomsten en -weekenden te gaan en genoot van zijn verhalen (voor zover verteld mocht worden). Het dispuut is ook echt om hem heen gaan staan toen hij zo ziek was. Daar ben ik dankbaar voor. 

Altijd bloeiend

Floreat Semper betekent: bloeit altijd! De woorden komen voor in het verenigingslied van de VGSU, de studentenvereniging waar Mart en ik elkaar hebben ontmoet. Maar de woorden worden ook gebruikt bij het dispuut N.E.M.O. als uitroep, toast of aansluitend op hun dispuutlied.

In de tijd dat Mart zo ziek was, kwam er op een avond of nacht een zin uit een lied in mij op:

Gij roept het jonge leven wakker, een tuin bloeit rond het open graf. 

Een zin die mij ooit zo getroffen had, dat ik er een tekening bij had gemaakt, omdat ik het een mooi en hoopvol beeld vind. De dood niet als laatste eindstation, maar als het begin van iets nieuws. Hoe dat er dan ook uit moge zien. Waar kwam deze zin uit? Ik neuriede de melodie en zocht in het Liedboek en zo ontdekte ik dat het uit het lied Aan U behoort o Heer der Heren komtEen prachtig lied over de Schepping in al haar facetten. Met beelden over de rijkdom van het leven. Een hoopvol lied, een vrolijk lied. Met een verwijzing naar de tekst die op onze trouwkaart staat: de bloemen op het veld en de vogels in de lucht. In al mijn vertwijfeling en angst, klampte ik mij hier aan vast. Ik liet het zingen tijdens de uitvaart, want zo hoopte ik ooit weer te kunnen leven.

Geloven was altijd een zoektocht, voor ons allebei, waarin we elkaar de ruimte gaven. We waren beide niet zo van het spreken in woorden als ‘een relatie met God hebben’. Van God als je vriend, maar meer van de grote God die niet na te rekenen is. Die troont boven alles en waaraan je ook kunt twijfelen of over kunt discussiëren. Met de Bijbel als een boek van verhalen van zoekende mensen, die botst met wetenschap als je het te letterlijk neemt. God, zo vaak onbereikbaar ver weg, die tegelijkertijd dichtbij komt. Dat laatste heeft Mart tijdens het ziek-zijn (tot mijn ongeloof bijna) heel persoonlijk ervaren en ik hoop dat mijn hart en verstand zich weer steeds meer zullen gaan openen voor die aanlokkende roepstem van een God die levend maakt. Die je verbindt met al het levende hier op aarde.

Ik heb Mart in mijn beleving niet begraven, maar gezaaid. Op zijn graf staat Floreat Semper, zijn graf is een tuintje waar ieder jaar rond de periode van zijn terminale fase en sterven de bloembollen bloeien.

Aan U behoort, o Heer der heren,
de aarde met haar wel en wee,
de steile bergen, koele meren,
het vaste land, de onzeek’re zee.
Van U getuigen dag en nacht.
Gij hebt ze heerlijk voortgebracht.

Gij roept het jonge leven wakker,
een tuin bloeit rond het open graf.
Er ruisen halmen op de akker
waar zich het zaad verloren gaf.
En vele korrels vormen saam
een kostbaar brood in uwe naam.

Gij hebt de bloemen op de velden
met koninklijke pracht bekleed.
De zorgeloze vogels melden
dat Gij uw schepping niet vergeet.
’t Is alles een gelijkenis
van meer dan aards geheimenis.

Laat dan mijn hart U toebehoren
en laat mij door de wereld gaan
met open ogen, open oren
om al uw tekens te verstaan.
Dan is het aardse leven goed,
omdat de hemel mij begroet.

Een levend monument

Tenslotte is Floreat Semper een levend monument voor Mart en grond voor mij om op te gaan staan en te wortelen in het leven zonder hem. Floreat Semper is dus ook deze site. Waarop ik die dingen wil delen die voor mij altijd belangrijk zijn geweest en waarvoor Mart mij altijd alle ruimte heeft gegeven; tuinieren, de katjes, bewust en ‘langzaam’ leven, creatief zijn, plaatjes maken, familie, vriendschap, bijzonder mensen en gewoon het leven van alle dag eren. 

Het heeft bijna drie jaar geduurd voordat ik dit verhaal kon schrijven. Voordat ik Mart (en mijzelf) weer echt in de ogen kan kijken zoals wij waren voor dat laatste dramatische levensjaar waarin zoveel mis ging. De afgelopen jaren zijn loodzwaar geweest, omdat verdriet, trauma, vertwijfeling, minderwaardigheid, onzekerheid, verbittering, schuldgevoelens en angst mij in de greep hadden en vaak nog hebben. Ik heb mezelf veel te veel opgejaagd. Maar met steun en hulp hoop ik de komende jaren steeds meer stappen te zetten in verwerking en het hervinden van mijzelf. Schrijven over wie wij waren, Mart herinneren, de dingen doen waar hij mij altijd ruimte voor gaf… het helpt mij en daarom is Floreat Semper een levend monument dat ik nodig heb om verder te trekken.